เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2569 นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เข้าร่วมและกล่าวสุนทรพจน์ในการประชุม 2026 APEC Customs - Business Dialogue โดยมี ดร. ซุน เหมยจุน (Sun Meijun) รัฐมนตรีว่าการสำนักงานศุลกากรแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (GACC) พร้อมด้วยรัฐมนตรี ผู้บริหารระดับสูงจากเขตเศรษฐกิจเอเปค และผู้แทนภาคธุรกิจเข้าร่วม ณ เมืองต้าเหลียน สาธารณรัฐประชาชนจีน
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวสุนทรพจน์ภายใต้หัวข้อหลัก "Integrating Customs-Business Insights, Connecting Asia-Pacific Futures" ว่า ท่ามกลางความท้าทายจากความผันผวนทางเศรษฐกิจ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และข้อจำกัดด้านโลจิสติกส์ ประเทศไทยในฐานะผู้ส่งออกอาหารและสินค้าเกษตรรายสำคัญของโลก เชื่อมั่นว่าการสร้างความมั่นคงทางอาหารและห่วงโซ่อุปทานที่เข้มแข็ง ซึ่งเกิดขึ้นได้จากความร่วมมืออย่างใกล้ชิดระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมกับกรมศุลกากร ผลักดันนวัตกรรมดิจิทัลภายใต้แนวคิด “Smart Customs and Smart Agriculture” เพื่ออำนวยความสะดวกทางการค้าควบคู่กับการรักษามาตรฐานความปลอดภัยทางชีวภาพ และมาตรการสุขอนามัยและสุขอนามัยพืช (SPS) โดยปัจจุบันไทยได้ใช้นวัตกรรมใบรับรองสุขอนามัยพืชอิเล็กทรอนิกส์ (e-Phyto) และใบรับรองสุขอนามัยสัตว์อิเล็กทรอนิกส์ ผ่านระบบ National Single Window (NSW) ในการแลกเปลี่ยนข้อมูลกับประเทศคู่ค้า ซึ่งช่วยลดขั้นตอนเอกสาร เพิ่มความโปร่งใส และยกระดับการตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่ฟาร์มจนถึงผู้บริโภค
ขณะเดียวกัน ไทยกำลังพัฒนาระบบบริหารจัดการความเสี่ยงอัจฉริยะ (Smart Risk Management) ด้วยเทคโนโลยี AI และ IoT เพื่อขับเคลื่อน “ช่องทางตรวจปล่อยสินค้าเกษตรด่วน” (Green Lane for Agricultural Products) สำหรับสินค้าเกษตรที่มีอายุการเก็บรักษาจำกัด ณ จุดผ่านแดนสำคัญ ซึ่งจะช่วยลดระยะเวลาการตรวจปล่อยและลดความสูญเสียของผลผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
พร้อมกันนี้ ประเทศไทยได้เชิญชวนสมาชิกเอเปคและภาคธุรกิจร่วมขับเคลื่อน 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ (1) เร่งการเชื่อมโยงระบบดิจิทัล (Accelerate Digital Interoperability) แลกเปลี่ยนข้อมูล e-SPS และศุลกากรแบบไร้กระดาษ (Paperless) เต็มรูปแบบ (2) เสริมสร้างความร่วมมือภาครัฐ-เอกชน (Strengthen Public-Private Partnerships) ออกมาตรการศุลกากรที่สนับสนุนการเติบโตและการแข่งขันของ MSMEs และ (3) สร้างระบบอาหารที่ยั่งยืน (Build Sustainable Food Systems) เพิ่มประสิทธิภาพการค้าโดยไม่ลดทอนมาตรฐานความปลอดภัยทางชีวภาพและอาหาร
“ความร่วมมือและมุมมองที่เกิดขึ้นในการประชุมครั้งนี้ จะเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ไปสู่ความมั่งคั่ง ยั่งยืน และมีความยืดหยุ่นพร้อมรับมือกับทุกความเปลี่ยนแปลงในอนาคต”รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวทิ้งท้าย