นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังหารือกับนายแอรอน แบตเทิน ผู้อำนวยการสำนักงานผู้แทนธนาคารพัฒนาเอเชีย ประจำประเทศไทย (Asian Development Bank: ADB) พร้อมด้วย นางสาวนฤมล สงวนวงศ์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายพีรพันธ์ คอทอง เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ผู้แทนหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เข้าร่วม ณ ห้องประชุมกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ว่า สำหรับการหารือในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อติดตามความคืบหน้าโครงการปรับปรุงระบบชลประทานเจ้าพระยาฝั่งตะวันออกตอนล่าง รวมถึงรับฟังการนำเสนอโครงการที่ ADB ดำเนินการในประเทศไทย
ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวขอบคุณ ADB สำหรับการสนับสนุนการดำเนินโครงการในประเทศไทยที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง โครงการปรับปรุงระบบชลประทานเจ้าพระยาฝั่งตะวันออกตอนล่าง ที่จะเป็นประโยชน์ต่อการบริหารจัดการน้ำท่วม-น้ำแล้ง ในลุ่มน้ำเจ้าพระยา สามารถช่วยบรรเทาอุทกภัยหรือลดมูลค่าความเสียหายรวมจากอุทกภัย เฉลี่ยปีละ 11.6 พันล้านบาทต่อปี ปัจจุบันโครงการดังกล่าวได้รับการเห็นชอบในการประชุมคณะกรรมการน้ำแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2568 วันที่ 6 มกราคม 2568 และผ่านการเห็นชอบจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 ซึ่งเอกสารโครงการเกือบสมบูรณ์แล้ว แต่ยังมีประเด็นที่ต้องหารือระหว่างกันอย่างใกล้ชิด เพื่อดำเนินการเสนอเรื่องให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาต่อไป
นอกจากนี้ ฝ่าย ADB นำเสนอประเด็นเรื่องการลดการเผาในภาคเกษตรและการจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร (Agricultural waste) ซึ่ง ADB ได้ร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำโครงการนำร่อง (Pilot program) ซึ่งจะเสร็จสิ้นประมาณเดือนมีนาคมหรือเมษายนปีนี้ และจะนำเสนอผลการศึกษาให้กระทรวงเกษตรฯ ทราบต่อไป ทั้งนี้ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้เน้นย้ำว่าเรื่องการลดการเผาในภาคการเกษตรเป็นนโยบายหลักที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้ความสำคัญมาโดยตลอด เพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนและคุณภาพของดิน
ขณะเดียวกัน ที่ประชุมฯ ได้หารือเพิ่มเติมในประเด็นการเงินภาคเกษตร (Finance) และปัญหาหนี้สิน โดย ADB ได้นำเสนอการทำงานร่วมกับ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส. : BAAC) เพื่อขยายโอกาสการเข้าถึงแหล่งเงินทุนสำหรับการเปลี่ยนผ่านสู่เกษตรสีเขียว (Green transition) โดย ADB อยู่ระหว่างการหารือร่วมกับ ธกส. ในการนี้ รวมทั้งศึกษาอุปสรรคเชิงโครงสร้าง และนโยบายภาษี (Tax Policy) ในต่างประเทศมีการใช้กลไกภาษีเพื่อส่งเสริมหรือลดภาระให้แก่ผู้ให้บริการทางการเกษตร (Service Providers) และเกษตรกรรายย่อยอย่างไร เพื่อนำมาปรับใช้ในการแก้หนี้และสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรไทย
อย่างไรก็ตาม สำหรับประเด็นเทคโนโลยีดิจิทัล ADB และสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย (AIT) ได้นำเสนอการใช้ดาวเทียมติดตามพื้นที่เพาะปลูกและประเมินความเสียหายจากภัยพิบัติ โดยฝ่ายไทยเห็นว่าการจัดทำแฟลตฟอร์มดิจิทัลเป็นบทบาทของภาคเอกชน เนื่องจากเป็นเรื่องของกลไกตลาด ในส่วนของภาครัฐควรมีหน้าที่ในการกำกับดูแลการใช้ข้อมูล (Data Governance) ทุกอย่างให้ถูกต้องเป็นไปตามกฎระเบียบและตรวจสอบได้ เพื่อให้มั่นใจว่าจะมีการจัดสรรผลประโยชน์ (Benefit Sharing) คืนสู่เกษตรกรอย่างเป็นธรรม
ทั้งนี้ ฝ่าย ADB รับข้อเสนอของฝ่ายไทยไปดำเนินการประสานข้อมูล โดยเฉพาะเรื่อง Data Governance และนโยบายภาษี (Tax Policy) พร้อมแจ้งกำหนดการเยือนไทยเพื่อจัดทำแผนงานรายประเทศ (Country Programming Mission) ในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคมนี้ โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ยินดีร่วมมือกับ ADB เพื่อขับเคลื่อนภาคเกษตรให้เป็นรูปธรรมภายใต้นโยบายของรัฐบาลต่อไป