กรมพัฒนาที่ดิน โดยศูนย์ปฏิบัติการพัฒนาที่ดินโครงการหลวง (ศพล.) สานต่อภารกิจพัฒนาพื้นที่สูง อย่างยั่งยืน สนับสนุนงานพัฒนาที่ดินในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงและสถานีเกษตรหลวงของมูลนิธิโครงการหลวง รวม 39 ศูนย์ ครอบคลุม 6 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย พะเยา ลำพูน แม่ฮ่องสอน และตาก บนพื้นที่เกษตรกว่า 800,000 ไร่

          ดร.สุมิตรา วัฒนา อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน เปิดเผยว่า ตลอดระยะเวลากว่า 50 ปีแห่งการทำงาน กรมพัฒนาที่ดิน โดย ศพล. ได้ขับเคลื่อนการจัดทำระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ โดยเฉพาะ “ขั้นบันไดดิน” ทั้งแบบต่อเนื่องและไม่ต่อเนื่อง เพื่อแก้ไขปัญหาการชะล้างพังทลายของดินในพื้นที่ลาดชัน ช่วยให้เกษตรกรบนพื้นที่สูงมีพื้นที่ทำกินถาวรกว่า 90,000 ไร่ ลดการทำไร่เลื่อนลอย ลดการบุกรุกป่า และสามารถใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างถูกต้องตามศักยภาพของพื้นที่ ผลลัพธ์ที่เห็นได้ชัด คือ ภูเขาหัวโล้นที่เคยเสื่อมโทรม ได้กลับคืนสู่ความเขียวขจี กลายเป็นแปลงปลูกพืชผักเมืองหนาว ไม้ดอก และไม้ผล สร้างรายได้หมุนเวียนให้เกษตรกรตลอดทั้งปี พร้อมทั้งช่วยรักษาสมดุลของทรัพยากรดิน น้ำ และป่าไม้ ลดผลกระทบต่อพื้นที่ราบจากตะกอนดินและน้ำหลากในช่วงฤดูฝน

          นอกจากนี้ ศพล. ยังได้ดำเนินการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคม (Social Return on Investment: SROI) ในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน พบว่า ทุก 1 บาทที่ลงทุน สามารถสร้างผลประโยชน์ทางสังคมคิดเป็นมูลค่าสูงถึง 8.55 บาท สะท้อนถึงความคุ้มค่าและผลกระทบเชิงบวกที่เกิดขึ้นทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม และในปีงบประมาณ 2569 ศพล. ยังคงเดินหน้าจัดทำระบบอนุรักษ์ดินและน้ำเพิ่มเติมอีก 1,500 ไร่ ในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง 10 แห่ง ครอบคลุม 5 จังหวัด เพื่อขยายโอกาสให้เกษตรกรบนพื้นที่สูงมีแหล่งทำกินที่มั่นคง ลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ ช่วยดักตะกอน เพิ่มความชุ่มชื้น และยกระดับความอุดมสมบูรณ์ของดิน

          ภารกิจครั้งนี้ไม่เพียงเป็นการพัฒนาที่ดิน แต่คือการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบนพื้นที่สูงอย่างรอบด้าน สร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ควบคู่การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อให้ “พื้นที่สีเขียว” เติบโตอย่างยั่งยืนสืบไป