การจัดการที่ดินของ ส.ป.ก.
16 เม.ย. 2560
2,394
.
 

 

ความเป็นมา

        ด้วยหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ได้ออกคำสั่งที่ 36/2559 ลงวันที่ 5 กรกฎาคม 2560 เรื่องมาตรการในการแก้ไขปัญหาการครอบครองที่ดินใน เขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมโดยมิชอบด้วยกฎหมาย หลังจากสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) ไม่สามารถจัดสรรที่ดินเพื่อเกษตรกรรมได้เนื่องจากยังมีผู้ถือครองโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ไม่ให้ความร่วมมือ หรือยินยอมเข้าสู่กระบวนการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม และการส่งมอบพื้นที่คืนให้ ส.ป.ก. ตามคำพิพากษายังไม่ได้รับการปฏิบัติตาม และในพื้นที่ปฏิรูปที่ดินยังมีการซื้อ ขาย เปลี่ยนมือ และนำไปใช้ประโยชน์ไม่เหมาะสม

        ซึ่งส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางทรัพยากรธรรมชาติ รวมทั้ง การบังคับใช้กฎหมายไม่สามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจาก พรบ. การปฏิรูปที่ดิน มีช่องว่าง ทำให้ไม่สามารถดำเนินการกับผู้ครอบครองที่ดินใน เขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมโดยมิชอบด้วยกฎหมายได้อย่างรวดเร็ว มีประสิทธิภาพ เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องไม่ทราบผู้ครอบครองชัดเจน ไม่สามารถดำเนินการฟ้องร้องตามกระบวนการปกติได้ และกระบวนการบังคับใช้กฎหมายปกติ มีขั้นตอน และระยะเวลามาก ทำให้ผู้ครอบครองใช้โอกาสในการแสวงประโยชน์จากพื้นที่ที่ครองครองโดยมิชอบกฎหมาย

เป้าหมาย/สถานที่ดำเนินการ

จำนวน 438 แปลง เนื้อที่ 443,501 ไร่ ใน 28 จังหวัด แบ่งเป็น 3 กรณี ดังนี้

1) กรณีที่ 1 ที่ดินที่ยังไม่เข้าสู่กระบวนการปฏิรูปที่ดิน ที่มีเนื้อที่ตั้งแต่ 500 ไร่ ขึ้นไป
2) กรณีที่ 2 ที่ดินที่คณะกรรมการปฏิรูปที่ดิน จังหวัดมีมติให้เกษตรกร ผู้ได้รับการจัดที่ดินสิ้นสิทธิการเข้าทำประโยชน์แล้ว และครอบครองโดย บุคคลที่มิใช่ผู้ได้รับการจัดที่ดินที่มีเนื้อที่ตั้งแต่ 100 ไร่ ขึ้นไป
3) กรณีที่ 3 ที่ดินที่ศาลพิพากษาถึงที่สุดให้ส่งมอบแก่สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมแล้ว และมีเนื้อที่ตั้งแต่ 500 ไร่ ขึ้นไป

การดำเนินงาน

        หลังการตรวจสอบหลักฐานเป็นที่ดินที่ ส.ป.ก. จะนำมาจัดสรรให้แก่เกษตรกร จำนวน 310,167 ไร่ โดยจะคืนให้ผู้ครอบครองเดิมเนื้อที่จำนวน 126,919 ไร่ เนื่องจาก มีหลักฐานการครอบครองตามประมวลกฎหมายที่ดิน เช่น น.ส. 3, น.ส. 3 ก. และส่งให้สำนักงานกฤษฎีกาพิจารณา ให้ความชัดเจนสถานะของที่ดิน ว่าอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน หรือเขตป่าไม้ 6,415 ไร่ ซึ่งอยู่ในจังหวัดชุมพร โดยพื้นที่ที่เหลือประมาณ 100,000 กว่าไร่ ส.ป.ก. จะนำมาจัดสรรที่ดินให้แก่เกษตรกรผู้ไม่มีที่ดินทำกินต่อไป

        ในปี 2560 นี้ ส.ป.ก. มีแผนการดำเนินการพัฒนาในที่ดินที่ยึดคืนมาได้ คือ พัฒนาปรับปรุงที่ดินให้มีความพร้อม เพื่อส่งมอบให้คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) มาจัดที่ดินให้เกษตรกรผู้ยากไร้ในรูปแบบสหกรณ์การเกษตรต่อไป คาดว่าจะดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในปี 2560 ในเนื้อที่ 100,000 ไร่ โดยมีหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และหน่วยงานทหารร่วมดำเนินการในพื้นที่

        ระยะแรก จะดำเนินการจัดที่ดินในพื้นที่ 30,000 ไร่ ให้แล้วเสร็จภายในเดือนเมษายน 2560

        ระยะที่สอง ส.ป.ก. มีแผนดำเนินการปี 2560 จะจัดที่ดินให้เกษตรกรผู้ยากไร้ที่เหลือ 70,000 ไร่ จะดำเนินการจัดที่ดิน และพัฒนาให้แล้วเสร็จ ภายในเดือนกันยายน 2560 โดยใช้เงินงบประมาณ และเงินกองทุนการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

Q & A
1. Q: พื้นที่ยึดคืนที่ส.ป.ก.จะนำมาจัดสรรให้แก่เกษตรกรผู้ไม่มีที่ดินทำกินทั้งหมดมีกี่ไร่ 
  A: จำนวน 310,167 ไร่ ปี 2560 ส.ป.ก.จะจัดให้เกษตรกรจำนวน 100,000 ไร่ โดยจะจัดสรรพื้นที่ตั้งแต่ 500 ไร่ขึ้นไปก่อน  
2. Q: เกษตรกรจะได้อะไรจากนโยบายระบบส่งน้ำและกระจายน้ำ    
  A: เกษตรกรในเขตพื้นที่ชลประทานจะได้รับน้ำอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม โดยมีการจัดกลุ่มผู้ใช้น้ำร่วมในการบริหารจัดการน้ำในแต่ละพื้นที่ ซึ่งจะเป็นการสนับสนุนเกษตรกรในการเพาะปลูกพืชให้มีน้ำใช้อย่างเหมาะสมในแต่ละช่วงเวลา 
3. Q: ระบบส่งน้ำและกระจายน้ำ เชื่อมโยงกับนโยบายต่างๆ ในกระดาษ A4 อย่างไร 
  A: น้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการทำการเกษตร หากพื้นที่ใดขาดน้ำหรือมีน้ำจำนวนจำกัดแล้ว ก็จะต้องพิจารณาปรับเปลี่ยนพืชที่จะทำการเพาะปลูกให้เหมาะสมกับปริมาณน้ำที่จะสนับสนุนให้ได้ หรือ ปรับเปลี่ยนไปทำอาชีพอื่น เช่น ปศุสัตว์ เป็นต้น ดังนั้น ระบบส่งน้ำและกระจายน้ำจึงเป็นตัวสนับสนุนให้นโยบายการเกษตรอื่น เช่น แปลงใหญ่ให้มีระบบสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
4. Q: ปัญหา-อุปสรรค ของระบบส่งน้ำและกระจายน้ำ มีอะไรบ้าง  
  A: 1) การขอใช้พื้นที่ เช่น ป่าสงวน หรืออุทยาน จะมีขั้นตอนหลายขั้นตอน ทำให้เกิดความล่าช้าในการทำงาน
2) การเวนคืนพื้นที่ของราษฎร มีจะมีปัญหาว่า ราษฎรบางรายไม่ยินยอมเนื่องจากแต่ละรายจะมีพื้นที่ครอบครองน้อยและราคาชดใช้จะใช้ราคาประเมินเป็นหลักซึ่งต่ำกว่าราคาซื้อชายจริงในท้องตลาด
3)  ปัญหาผู้รับจ้างที่ประกวดราคาได้บางราย ขาดความพร้อมทั้งเงินทุนและเครื่องจักร-เครื่องมือในการก่อสร้างระบบส่งน้ำและกระจายน้ำ และบางรายมีงานอยู่ระหว่างดำเนินการรายงาน ทำให้เกิดความล่าช้าในการทำงานให้ได้ตามเป้าหมายที่วางไว้