คันไถ ในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี ๒๕๖๙

คันไถที่ใช้ในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี ๒๕๖๙ เป็นคันไถที่ทำจากไม้สมอ จัดสร้างขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ. ๒๕๓๙ โดยกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมหนองโพ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี น้อมเกล้าน้อมกระหม่อมสร้างถวายพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อใช้ในพระราชพิธีดังกล่าว โดยชุดคันไถประกอบด้วย

๑. คันไถ ขนาดความสูงวัดจากพื้นถึงเศียรนาค ๒.๒๖ เมตร และยาวจากเศียรนาคถึงปลายไถ ๖.๕๙ เมตร ทาสีแดงชาดตลอดคันไถ บริเวณหัวคันไถแกะสลักเป็นเศียรนาคลงลักปิดทอง ประดับลวดลายกระจังตาอ้อยลงลักปิดทองตลอดคัน บริเวณปลายคันไถหุ้มผ้าขาวขลิบทองสำหรับมือจับ

๒. แอกเทียมพระโค ยาว ๑.๔๕ เมตร บริเวณตรงกลางแอกประดับด้วยรูปครุฑยุดนาคหล่อด้วยทองเหลืองลงลักปิดทองอยู่บนฐานบัว ปลายแอกทั้งสองด้านแกะสลักเป็นรูปเศียรนาคลงลักปิดทอง ประดับลวดลายกระจังตาอ้อยลงลักปิดทองตลอดคัน บริเวณปลายแอกแต่ละด้านมีลูกแอกทั้งสองด้านสำหรับเทียมพระโคพร้อมเชือกกระทาม

๓. ฐานรอง เป็นที่สำหรับตั้งรองรับคันไถพร้อมแอก ทำด้วยไม้เนื้อแข็ง ทาด้วยสีแดงชาด ประดับลวดลาย กระจังตาอ้อยลงลักปิดทองทั้งบริเวณหัวคันไถและปลายคันไถ

๔. ธงสามชาย เป็นธงประดับคันไถติดตั้งอยู่บนเศียรนาคทำด้วยกระดาษและผ้าสักหลาด เขียนลวดลายลงลักปิดทองประดับด้วยกระจกแววมีพู่สีขาวประดับด้านบนเป็นเครื่องสูงชนิดหนึ่งเพื่อประดับพระเกียรติ ธงสามชายมีลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยม ฐานยาว ๔๑ เซนติเมตร สูง ๕๐ เซนติเมตร และเสาธงยาว ๗๒ เซนติเมตร